Search Resources
 
Login เข้าระบบ
สมัครสมาชิกฟรี
ลืมรหัสผ่าน
 
  homenewsmagazinecolumnistbooks & ideaphoto galleriesresources50 managermanager 100join us  
 
 


bulletToday's News
bullet Cover Story
bullet New & Trend

bullet Indochina Vision
bullet2 GMS in Law
bullet2 Mekhong Stream

bullet Special Report

bullet World Monitor
bullet2 on globalization

bullet Beyond Green
bullet2 Eco Life
bullet2 Think Urban
bullet2 Green Mirror
bullet2 Green Mind
bullet2 Green Side
bullet2 Green Enterprise

bullet Entrepreneurship
bullet2 SMEs
bullet2 An Oak by the window
bullet2 IT
bullet2 Marketing Click
bullet2 Money
bullet2 Entrepreneur
bullet2 C-through CG
bullet2 Environment
bullet2 Investment
bullet2 Marketing
bullet2 Corporate Innovation
bullet2 Strategising Development
bullet2 Trading Edge
bullet2 iTech 360°
bullet2 AEC Focus

bullet Manager Leisure
bullet2 Life
bullet2 Order by Jude

bullet The Last page


ตีพิมพ์ใน นิตยสารผู้จัดการ
ฉบับ ตุลาคม 2547








 
นิตยสารผู้จัดการ ตุลาคม 2547
สำรวจครัวโลกในตลาดญี่ปุ่น             
โดย สมศักดิ์ ดำรงสุนทรชัย
 

   
related stories

"บางครั้งต้องเอาใจพ่อครัวมากกว่าลูกค้า"

   
search resources

Restaurant
Food and Beverage




ความเปลี่ยนแปลงของญี่ปุ่นในยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 นอกจากจะมีฐานะเป็นประเทศผู้แพ้สงคราม ที่ต้องตกอยู่ภายใต้อาณัติของสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีผลกระทบในเชิง การเมือง เศรษฐกิจและสังคมแล้ว กรณีดังกล่าวยังส่งผลกระทบ เกี่ยวเนื่องไปสู่ประเด็นของวัฒนธรรมการบริโภคอาหารด้วย

วัฒนธรรมของสังคมอเมริกันที่ส่งผ่านมาพร้อมกับการคงอยู่ของกองกำลังทหารอเมริกัน ได้เข้ามามีส่วนในการเปลี่ยนแปลงค่านิยมของคนญี่ปุ่นอย่างต่อเนื่อง อาหารจานด่วนแบบอเมริกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Hamburger ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง ขณะที่อาหารจานพื้นฐานจากตะวันตก ไม่ว่าจะเป็น Spagetti Gratin หรือ Beef Stew เริ่มแทรกตัวเข้าเป็นส่วนหนึ่งใน menu อาหารให้ชาวญี่ปุ่นได้เลือกบริโภคด้วย

นอกจากนี้ Curry และ Omelete Rice ซึ่งเป็นอาหารต่างสัญชาติได้รับการปรับแต่งรสชาติให้มีความเป็นญี่ปุ่นมากขึ้น จนปัจจุบันข้าวราดแกง (Ca-Re-Rai-Su) และข้าวห่อไข่ (O-Mu-Rai-Su) กลายเป็นส่วนหนึ่งของเมนูพื้นฐานประจำร้านอาหารและวัฒนธรรมการบริโภคอาหารแบบญี่ปุ่นไปแล้ว

การเคลื่อนตัวเข้ามาของอาหารต่างประเทศในช่วงปี 1945 ถึงทศวรรษที่ 1960 ดำเนินไปท่ามกลาง menu อาหารอเมริกันและอาหารประเภทที่ประกอบและบริโภคง่าย ไม่มีพิธีการมากนัก แต่ผลพวงของการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกในปี 1964 ประกอบกับภาวะเศรษฐกิจที่เติบโตขึ้นของญี่ปุ่นในช่วงทศวรรษที่ 1970 ทำให้ร้านอาหารที่มีลักษณะหรูหรา และมีรสชาติ exotic ไม่ว่าร้านอาหาร ฝรั่งเศส เยอรมนี สเปน รวมถึงอาหารจีนได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง

แต่ร้านอาหารซึ่งจัดว่าเป็นร้านที่มีสนนราคาค่อนข้างสูงและสะท้อนรสนิยมวิไลกลุ่มนี้ คงความนิยมอยู่ได้ไม่นานก็เข้าสู่ภาวะซบเซา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสภาพทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่นอยู่ในสภาพถดถอยนับตั้งแต่ช่วงกลางของทศวรรษที่ 1980 ร้านอาหารสัญชาติเอเชีย ทั้งอาหารเวียดนาม อินเดีย ไทย และเกาหลี จึงมีโอกาสเบียดแทรกเข้าสู่ความนิยมของผู้บริโภคชาวญี่ปุ่นมากขึ้น

ขณะเดียวกัน การเดินทางท่องเที่ยวต่างแดนของชาวญี่ปุ่น ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ขยายตัวอย่างมากนับตั้งแต่ช่วงทศวรรษที่ 1980 เป็นต้นมา ได้ส่งผลให้เกิดรายการสารคดีทางโทรทัศน์ ซึ่งนอกจากจะบอกเล่าเรื่องราวในเชิงประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและสถานที่ที่น่าสนใจของแต่ละประเทศแล้ว ยังแทรกรายการแนะนำอาหาร และประชาสัมพันธ์ร้านอาหารของแต่ละชาติที่มีอยู่ในญี่ปุ่นให้ลิ้มลอง สร้างความคุ้นชิน ประหนึ่งการเตรียมความพร้อมก่อนการเดินทางด้วย

นอกจากนี้ มหกรรมกีฬาระดับนานาชาติ ไม่ว่าจะเป็นโอลิมปิก ฟุตบอลโลก หรือแม้กระทั่งฟุตบอลชิงชนะเลิศแห่งชาติยุโรป ต่างมีบทบาทกระตุ้นให้เกิดความโน้มเอียงในรูปแบบความนิยมบริโภคอาหารของชาวญี่ปุ่นอย่างมากเช่นกัน

การได้เป็นเจ้าภาพร่วมจัดฟุตบอลโลก 2002 นอกจากจะทำให้อาหารเกาหลีได้รับความนิยมในญี่ปุ่นเพิ่มมากขึ้นอีกระดับหนึ่งแล้ว ความสำเร็จของบราซิล ในฐานะ World Champion 5 สมัย หรือในกรณีของตุรกี ซึ่งครองอันดับ 3 ในการแข่งขัน ล้วนมีส่วนหนุนนำให้เกิดความนิยมในอาหารของทั้งสองชาติเป็นลำดับ ควบคู่กับกิจกรรมส่งเสริมการขายเพื่อรักษาระดับความนิยมให้ต่อเนื่องที่น่าสนใจยิ่ง

ขณะที่กระแสความนิยมในอาหารกรีซ กำลังเริ่มขึ้นอย่างช้าๆ ท่ามกลางอานิสงส์จากการเป็นผู้ชนะเลิศฟุตบอลยุโรป และการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันโอลิมปิก 2004 ซึ่งสะท้อนให้เห็นพฤติกรรมการบริโภคของชาวญี่ปุ่นที่สนองตอบต่อกระแสและสถานการณ์แวดล้อมในระดับที่เพิ่มมากขึ้น

บางทีปรากฏการณ์และความเป็นไปเช่นว่านี้ อาจก่อให้เกิดมาตรการส่งเสริมให้เกิดความนิยมในอาหารไทย โดยกลไกภาครัฐ ในลักษณะที่หลายคนไม่คาดคิดมาก่อนก็ได้ ใครจะรู้   




 








upcoming issue

จากโต๊ะบรรณาธิการ
past issue
reader's guide


 



home | today's news | magazine | columnist | photo galleries | book & idea
resources | correspondent | advertise with us | contact us

Creative Commons License
ผลงานนี้ ใช้สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 3.0 ประเทศไทย