Search Resources
 
Login เข้าระบบ
สมัครสมาชิกฟรี
ลืมรหัสผ่าน
 
  homenewsmagazinecolumnistbooks & ideaphoto galleriesresources50 managermanager 100join us  
 
 


bulletToday's News
bullet Cover Story
bullet New & Trend

bullet Indochina Vision
bullet2 GMS in Law
bullet2 Mekhong Stream

bullet Special Report

bullet World Monitor
bullet2 on globalization

bullet Beyond Green
bullet2 Eco Life
bullet2 Think Urban
bullet2 Green Mirror
bullet2 Green Mind
bullet2 Green Side
bullet2 Green Enterprise

bullet Entrepreneurship
bullet2 SMEs
bullet2 An Oak by the window
bullet2 IT
bullet2 Marketing Click
bullet2 Money
bullet2 Entrepreneur
bullet2 C-through CG
bullet2 Environment
bullet2 Investment
bullet2 Marketing
bullet2 Corporate Innovation
bullet2 Strategising Development
bullet2 Trading Edge
bullet2 iTech 360°
bullet2 AEC Focus

bullet Manager Leisure
bullet2 Life
bullet2 Order by Jude

bullet The Last page


ตีพิมพ์ใน นิตยสารผู้จัดการ
ฉบับ เมษายน 2549








 
นิตยสารผู้จัดการ เมษายน 2549
An Oak by the window อนาคตของความสัมพันธ์ปลายนิ้ว             
โดย ธวัชชัย อนุพงศ์อนันต์
 


   
search resources

Networking and Internet
Social




ในบรรยากาศของการหากิ๊ก, กำจัดกิ๊ก, หักหลังผู้ชาย, จนถึงคัมภีร์สอนหญิงสมัยใหม่ อินเทอร์เน็ตถือเป็นสิ่งที่ทำให้ความสัมพันธ์ของหนุ่มสาวที่นับวันมีแต่เปราะบางมากขึ้นๆ ในสังคมที่เต็มไปด้วยการแข่งขันนับแต่ออกจากท้องแม่จนถึงวัยเกษียณ แทบจะขาดสะบั้นไปในช่วง 10 ปีผ่านมานี้

บทบาทของอินเทอร์เน็ตด้านหนึ่งช่วย สร้างความสัมพันธ์ให้กับคนที่ชีวิตนี้อาจจะไม่มีโอกาสพบหน้า พูดคุย หรือแม้แต่จะคิดว่าในโลกนี้มีคนคนนี้อยู่ อีกด้านหนึ่งกลับฉีกความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งและยาวนานด้วยโอกาสที่จะพบปะคนใหม่ๆ ในชีวิตมากขึ้นกว่าสังคม แบบดั้งเดิม ที่ชีวิตมีแค่สังคมเพื่อนสมัยเรียน, เพื่อนแถวบ้าน, เพื่อนที่ทำงาน แม้อาจจะกว้าง ขวางขึ้นด้วยกิจกรรมทางสังคมต่างๆ แต่ก็ไม่กว้างขวางเท่าสังคมอินเทอร์เน็ตอีกแล้ว

อินเทอร์เน็ตจึงสร้างสรรค์ความสัมพันธ์แบบชั่วข้ามคืน, แบบชั่วประเดี๋ยวประด๋าว ไปถึงสัมพันธ์ตลอดชีวิต ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสัมพันธ์ปลายนิ้วคลิกทั้งสิ้น

แต่ตอนนี้ความสัมพันธ์ปลายนิ้วนั้นเริ่มจะไม่แน่นอนขึ้นมาแล้ว เมื่อความรักซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่สามารถตีค่าเป็นเงินออกมาได้ถูก ธุรกิจเข้ามารุกล้ำ

หรือนี่คือการดื้อแพ่งของความรักที่ไม่ยอมให้ใครมาตีค่าได้

หลายปีก่อน ในวันที่ดอทคอมกำลังบูมแบบสุดๆ นั้น การนัดเดทออนไลน์ก็เป็นผลิตภัณฑ์ที่สำคัญอย่างหนึ่งที่ช่วยทำให้หนุ่มสาวหัวใจเปลี่ยวเหงามีความหวังในการมองหา "คนที่ใช่" ได้

ซึ่งครั้งหนึ่ง โครงการระดับชาติ โครงการหนึ่งที่มุ่งศึกษาถึงการแต่งงานของประเทศสหรัฐอเมริกาก็ได้ชี้ว่า ประดิษฐกรรม ทางเทคโนโลยีที่สำคัญที่สุดในรอบ 100 ปี ที่ช่วยให้คนมาพบกันและแต่งงานกันได้นั้นมี 3 อย่างคือ เว็บไซต์จับคู่บนอินเทอร์เน็ต, รถยนต์ และยาคุมกำเนิด

แต่ดูเหมือนการคาดการณ์นั้นอาจจะเริ่มไม่เป็นจริงเสียแล้ว เมื่อการจับคู่และธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้องกัน ซึ่งทำให้หลายๆ คนวิเคราะห์ว่า อุตสาหกรรมจับคู่นี้กำลังอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ และหลายคนก็บอกว่า ธุรกิจนี้กำลังอยู่ในช่วงขาลง

สำนักวิจัยทางด้านอินเทอร์เน็ตหลายๆ สำนักก็วิเคราะห์ว่า ธุรกิจนี้กำลังอยู่ในจุดวิกฤติ ทั้งๆ ที่ธุรกิจนี้เพิ่งเริ่มต้นอย่างจริงๆ จังๆ เมื่อ 5 ปีก่อนเท่านั้น โดยปลายปีที่แล้วจำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตที่เข้ามาโพสต์ข้อความ โฆษณาตนเองในเว็บไซต์ประเภทจับคู่บนอินเทอร์เน็ตมีจำนวนลดลงเล็กน้อย ซึ่งส่งผลให้อัตราการเติบโตของรายได้จะลดลงเหลือประมาณ 6 เปอร์เซ็นต์เช่นกัน ซึ่งลดลงจากยุครุ่งเรืองในปี 2003 ที่มีอัตราการเติบโตมากถึง 77 เปอร์เซ็นต์

ปัจจุบันตลาดเว็บไซต์จับคู่ในประเทศสหรัฐอเมริกามีมูลค่าประมาณ 521 ล้านเหรียญ ในขณะที่ธุรกิจอื่นๆ อย่างเว็บไซต์พนันมีรายได้ประมาณหนึ่งหมื่นล้านเหรียญทั่วโลกเมื่อปีที่แล้ว และเว็บไซต์ภาพโป๊ ที่มีรายได้ประมาณ 2 พันล้านเหรียญในประเทศสหรัฐอเมริกาประเทศเดียว

สำหรับตลาดยุโรปซึ่งเว็บไซต์ประเภทจับคู่กำลังมีอัตราการเติบโตระดับเลขสองหลัก แต่ตลาดยุโรปก็ตามหลังตลาดอเมริกาหลายช่วงตัว และสำนักวิจัยทางอินเทอร์เน็ตก็คาดการณ์ว่า ในที่สุดแล้วอัตราการเติบโตของตลาดยุโรปก็จะมีทิศทางเดียวกับตลาดสหรัฐอเมริกา

มีเหตุผลสำคัญๆ ที่ทำให้ธุรกิจนี้กำลังอยู่ในช่วงขาลงก็คือ มีข้อจำกัดทางธรรมชาติของจำนวนคนที่ต้องการหาคู่ในลักษณะนี้ และตลาดสหรัฐอเมริกาก็ไปถึงจุดนั้นแล้ว

อีกสาเหตุหนึ่งคือ ปัจจัยของความอยากรู้อยากเห็นเริ่มหายไปแล้ว ซึ่งก็เหมือนกับแฟชั่นที่เมื่อเว็บไซต์นี้ออกมาใหม่ๆ ใครๆ ก็อยากจะเข้ามาลองกันทั้งนั้น นั่นทำให้คนหลายล้านคนเข้าเว็บไซต์เหล่านี้เพื่อดูว่ามีอะไรบ้าง มีอะไรเกิดขึ้นใหม่ และยอมเสียค่าเข้าใช้ แต่เมื่อช่วงฮันนีมูนผ่านพ้นไป คนใช้ก็เริ่มเบื่อหน่าย และเริ่มค้นหาสิ่งใหม่ๆ และไม่ยอมเสียเงินอีก เหมือนที่หลายคนก็ไปเข้าเว็บไซต์ที่ให้บริการฟรีแทน ซึ่งมีบริการจับคู่โดยอาศัยรายได้จากโฆษณารถยนต์และอสังหาริมทรัพย์ แทนการหารายได้จากคนใช้บริการแทน

ซึ่งหลายๆ เว็บไซต์ก็พยายามนำเสนอสิ่งใหม่ๆ ที่สามารถดึงดูดความสนใจได้ แม้เว็บไซต์จับคู่รายใหญ่ อย่าง Match.com และ eHarmony จะยังคงดึงดูดความสนใจของผู้ใช้ส่วนมากได้ก็ตาม แต่แนวโน้มของการให้บริการฟรีก็เพิ่มขึ้นๆ

ซึ่งสาเหตุที่สามที่ทำให้เว็บไซต์เหล่านี้ เริ่มเป็นที่นิยมลดลงคือ เรื่องของราคา ซึ่งปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายมากถึง 50 เหรียญต่อเดือนสำหรับเว็บไซต์ที่ดังๆ ซึ่งทุกวันนี้เว็บไซต์เหล่านี้ก็พยายามหารายได้จากผู้ที่เข้าใช้เว็บไซต์เป็นประจำให้สมัครเป็นสมาชิก และเสียค่าใช้จ่ายมากกว่าที่จะไปวิ่งหาลูกค้าใหม่ๆ

รายได้ที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง กอปรกับการที่แต่ละเว็บไซต์ยังไม่สามารถหาหนทางที่จะเข้าหาลูกค้าได้ ทั้งๆ ที่ตลาดสินค้าเกี่ยวกับความรักยังใหญ่โตอยู่มาก โดยคาดการณ์ว่าคนอเมริกันใช้จ่ายซื้อสินค้าในวันวาเลนไทน์ มากถึง 13,000 ล้านเหรียญ ที่ทำให้หลายๆ คนมองว่า ตลาดแห่งความรักยังกว้างใหญ่มาก เพียงแต่เว็บไซต์เหล่านี้ยังเจาะเข้าไปไม่ได้

อย่างไรก็ตาม หลายๆ คนในธุรกิจนี้ก็พยายามหาช่องทางที่จะทำให้อัตราการเติบโตกลับมาร้อนแรงเหมือนเดิม เช่น บางรายกำหนดรูปแบบการกำหนดราคาแบบใหม่ที่ราคาต่ำลง แต่นำเสนอบริการที่ทำให้คนอยาก ที่จะจ่ายมากกว่าแค่หาคนที่อยากติดต่อด้วยเท่านั้น บางเว็บไซต์อาจจะนำเสนอบริการที่มีกล้องซึ่งทำให้คนเข้ามาใช้บริการสามารถเห็นภาพแบบเรียลไทม์ได้ด้วย ซึ่งจะส่งผลทางจิตวิทยาต่อการอยากเข้ามาใช้มากกว่าเดิมที่นั่งฝันถึงคนที่อยากคุยด้วยจากข้อมูลเกี่ยวกับเงินเดือนและงานอดิเรก และเทคโนโลยีการติดต่อสื่อสารในปัจจุบันที่อินเทอร์เน็ตความเร็วสูงสามารถส่งข้อมูลได้มากขึ้นก็ทำให้ไม่เป็นอุปสรรคกับการเพิ่มบริการเหล่านี้ ซึ่งหลายๆ เว็บไซต์ก็เริ่มนำเสนอบ้างแล้ว และหลายๆ คนก็คาดการณ์ว่า จะทำให้เว็บไซต์หาคู่กลับมาบูมอีกครั้งหนึ่ง

ในขณะที่เว็บหาคู่อย่าง Meetic ซึ่งเป็นหนึ่งในเว็บหาคู่ที่ใหญ่ที่สุดของยุโรป ได้นำเสนอบริการใหม่โดยอาศัยเครือข่ายโทรศัพท์มือถือมาช่วย ซึ่งเรียกว่า Superlol โดยมุ่งกลุ่มเป้าหมายที่หนุ่มสาวอายุ 18-25 ปี โดยให้ผู้ใช้บริการสามารถสร้างกลุ่มคนที่มีความสนใจในเรื่องเดียวกัน โดยไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องความรักกับเซ็กซ์เท่านั้น หรือเว็บอย่าง Gaydar.co.uk ซึ่งเป็นเว็บจับคู่เช่นกัน และสร้างกลุ่มผู้ใช้ผ่านสถานีวิทยุด้วย

ในขณะที่นักวิเคราะห์หลายๆ คนเห็นว่า เว็บหาคู่ควรจะทำให้เป็นเว็บที่มากกว่าการเป็นเว็บหาคู่เท่านั้น

สำหรับตลาดเว็บหาคู่ของไทยเรา ผมไม่มีตัวเลขที่ชัดเจน แต่ในรอบ 5 ปีซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่ผมพูดถึงตลาดสหรัฐอเมริกาก่อนหน้านั้น ก็มีเว็บไซต์หาคู่หลายแห่งเช่นกัน และในช่วงที่กิ๊กกำลังระบาด ก็มีเว็บไซต์หากิ๊กเพิ่มหลายเว็บ นอกจากนี้ วัยรุ่นไทย (รวมถึงผู้มีหัวใจใฝ่หารัก) ก็มีช่องทางการหาคู่ (ทั้งที่เป็นความสัมพันธ์แบบชั่วคราว และความสัมพันธ์แบบรักจริงหวังแต่ง) อีกหลายช่อง ไม่ว่าจะผ่านโปรแกรมแชตทั้งหลาย อย่าง QQ, MSN (ที่เขาเรียกว่าเล่นเอ็ม), Yahoo, ICQ, Pirch หรือการโทรศัพท์เบอร์ 1900 และอื่นๆ

แต่ธุรกิจเว็บไซต์หาคู่ของไทยอาจจะไม่มีมูลค่าตลาดใหญ่โตเท่าของสหรัฐอเมริกา เพราะคนไทยส่วนใหญ่ไม่คิดว่าจะต้องเสียเงินกับสิ่งเหล่านี้ (เหตุผลอุดมคติอันหนึ่งอาจจะเป็นเพราะความรักตีค่าเป็นเงินไม่ได้) รายได้ส่วนหนึ่งอาจจะเป็นลักษณะโฆษณาแฝงในเว็บไซต์เหล่านี้มากกว่า

แต่เมื่อมองตลาดของขวัญและดอกไม้ที่ซื้อกันในช่วงวาเลนไทน์ของไทยเราที่มากมายไม่แพ้กัน ก็ไม่อาจจะมองข้ามปรากฏการณ์เหล่านี้ได้ เช่นเดียวกับถ้าเรามองถึงตลาดสินค้าที่ช่วยสนับสนุนเรื่องความสัมพันธ์ของคู่รักและคนหาคู่ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์มือถือ, กล้องเว็บแคม, ร้านเน็ตที่ให้บริการโปรแกรมแชต ก็จะเห็นว่าตลาดเว็บไซต์หาคู่ของไทยเราก็ยังมีโอกาสเติบโตเช่นกัน เพียงแต่ว่าผู้ให้บริการจะต้องหาโมเดลการสร้างรายได้รูปแบบใหม่ที่ดึงดูดเจ้าของเงินได้มากที่สุด

ความสัมพันธ์ปลายนิ้วในสหรัฐอเมริกากำลังมาถึงช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญ เหมือนประชาชนอเมริกันกำลังหันกลับมาคิดว่า ความสัมพันธ์รูปแบบนี้ยั่งยืนหรือเปล่า หรือเป็นเพียงแค่ฝันหวานชั่วข้ามคืน ที่สำคัญ มันคุ้มหรือเปล่าที่จะต้องเสียเงินไปกับเรื่องเหล่านี้ ถ้าสิ่งที่ได้รับตอบแทนมาเป็นแค่ความสัมพันธ์แบบชั่วครั้งชั่วคราว

แต่ถ้ารูปแบบความสัมพันธ์แบบชั่วคราวนี้สามารถตอบสนองความเหงาในชีวิตประจำวันของคนเราได้ บางทีธุรกิจนี้อาจจะกลับมาบูมอีกครั้ง พร้อมกับการสิ้นสุดของความสัมพันธ์แบบยั่งยืน

อ่านเพิ่มเติม

1. Brownell, G. (2006), "The Five-Year Itch", นิตยสาร Newsweek ฉบับ February 27, 2006
2. http://www.meetic.com
3. http://www.match.com
4. http://thaimate.sanook.com   




 








upcoming issue

จากโต๊ะบรรณาธิการ
past issue
reader's guide


 



home | today's news | magazine | columnist | photo galleries | book & idea
resources | correspondent | advertise with us | contact us

Creative Commons License
ผลงานนี้ ใช้สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 3.0 ประเทศไทย